Enflasyon nedir?

Enflasyon nedir enflasyon oranı hesaplama nasıl yapılır, kısaca enflasyon ne demek, enflasyon sepetinde neler var bir bakalım.

Enflasyon nedir

Enflasyon, İngilizce; infaltion yani şişme veya kabarma anlamında kullanılan ekonomik bir terimdir. Arz-talep ilişkisinden çok, arz ve likidite ilişkisinden kaynaklanır. Talebin boyutuna bakılmaksızın piyasada dolaşmakta olan yerli para biriminin fazlalığı nedeniyle paranın değersiz hale gelmesi enflasyon olarak tanımlanır.Esasında burada arzsın sınırlı oluşunun da etkileri vardır. Özellikle dışa bağımlı ekonomilerde, dövizin ve faizlerin yükselmesi, enflasyonun temel nedenleri arasında yer alır. Ülkemizde 90’ların sonuna kadar %300’lere varan enflasyonlar yaşanmış, ekmek fiyatı milyonlarla ifade edilmeye başlandığında kapsamlı tedbirlerin gerekliliği ortaya çıkmıştır. Tabii maalesef ülkemizde uygulana tedbirlerin reel sektör bazında olmayıp, nominal değerler ve finans sistemi üzerinde olması çözümlerin kalıcı olmasını bir miktar engellemiştir.

Bir örnekleme yaparak enflasyon kavramını anlamaya çalışalım.

Bir sanayi sitesinde her tamirhanenin elinde 500 lira olduğunu farz edelim. Mevcut 500 lira ile 1500 lira kazanacakları bir tamiratı yapabilmek için sadece bir tedarikçide bulunan ve hali hazırdaki değeri 300 lira olan bir yedek parçaya ihtiyaç duyduklarını varsayalım. Eğer bütün tamirhane sahipleri aynı anda bu malı almak üzere tedarikçiye başvurursa, tedarikçi piyasadaki hareketi ve malın yaratacağı katma değeri de dikkate alarak malın fiyatını 700 lira olarak değiştirebilir. Böyle bir talep ortamında beklenen getiri de dikkate alındığında tamirhane sahibinin bu fiyatı kabul etmesi muhtemeldir. Tabii buna mukabil olarak, tüm tamirhaneler tamirat fiyatlarını da yükseltecektir. Ayrıca tedarikçi bundan sonra ürünün fiyatını 700lira biçiminde revize edecektir. Tabii bu noktada daha global dengeler gereği, tedarikçiden sağlanacak yedek parçanın menşeine göre döviz fiyatları da fiyatlar üzerinde belirleyici olacaktır. Ülke içerisinde dolaşan bu miktarda yerli paranın dövizin yükselmesine de sebep olacağı hesaba katılacak olursa, sorunun ilerleyen zaman dilimi içerisinde daha da büyüyeceği tartışılmazdır.

Elbette örneğimiz, enflasyon konusuna tek bir boyutu ile bakmaktadır. Makro ekonomik değerler bakımından enflasyon kavramının çok fazla parametresi mevcuttur. Global ekonomik veriler, ülke bazında ekonomik veriler ve cari açık gibi kavramların kombinasyonu ile daha anlamlı hale gelecek enflasyon kavramına daha detaylı bakışları ilerleyen yazılarımızda yapacağız.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*